Time to say goodbye...

Vandaag was het zo ver... tijd om afscheid te nemen, voor een hele lange tijd. De uitvaart van oma!

Sinds maandag is ze er al niet meer. De tijd gaat erg snel. De tijd tikt door en het leven gaat gewoon verder. Mijn vader is woensdagavond gearriveerd in Helmond. Donderdag was het besloten afscheid bij het uitvaartcentrum van de DELA in Eindhoven. Het was bijna eng, zo goed zag ze eruit in de kist. Het leek wel alsof ze weer ademde... Maar niets was zoals het leek. Toen ik haar hand vast pakte voelde deze koud, ijskoud. Haar gezicht voelde zelfs nog kouder, zo koud alsof ze net uit hartje winter Syberië was komen wandelen. Op zich klopt het ook wel, in de koelcel zal het niet veel warmer zijn geweest.

Gisteren, vrijdag de 13e, was dan het openbare afscheid. 's Morgens moest ik dan nog mijn bestelde bloemstuk namens mij, mijn zusje en mijn moeder ophalen. Dit deed ik samen met Papa, die toen ook nog een mega bos (fleurige!!!) bloemen voor oma liet maken. De bos was erg mooi en fleurig, precies zoals oma het mooi gevonden zou hebben, het bloemstuk was ook prachtig. (Mede mogelijk gemaakt door: Bloemboetiek Nicole, Mierloseweg 264, 5707 AV Helmond). Er kwamen niet heel veel mensen naar het afscheid, maar het was fijn dat er een aantal geweest waren. Voordat we zouden gaan, moest de kist nog gesloten worden. We hadden aangegeven dat met de familie te willen doen. Dit was een erg emotioneel moment, aangezien het de laatste keer was, dat we haar lichaam nog zouden kunnen zien en aanraken. We hadden het er allemaal moeilijk mee...

Vandaag was dan de grote dag van afscheid. We arriveerden bij het uitvaartcentrum en konden eerst even een kopje koffie drinken in de familieruimte. Daarna mochten we naar de zaal, waar de kist omringd en bedekt met bloemen stond. Opa had het toen meteen zwaar, dat is de hele dienst zo geweest. Toen de eerste noot van 'Once Upon a Time in the West' inzette begon mijn tranenvloed en hield eigenlijk niet meer op. Alle andere gasten kwamen binnen en daarna werd het openingswoord gedaan door de voorgangster, Jeanne Kohlmann. Waarna 'Time to Say Goodbye' uit de luidsprekers klonk, het meest fameuse Begrafenisnummer aller tijden, raakt iedereen, altijd, trefzeker! De tranen rolden dan ook bij vrijwel iedereen over de wangen. Ik mocht dan vier kaarsjes aansteken, voor alle kleinkinderen die oma heeft. Ik, de oudste, was tevens de enige die aanwezig was. Daarna werd oma haar levensloop verteld, die erg mooi was. Na 'Waarom nou jij?' (weer een tranentrekker!) was het dan tijd voor mijn woordje over oma, daarna volgde mijn vader met een klein stukje wat Ramona aan ons voorgelezen had in haar brief aan oma. En tot slot deed tante Claudia het woord voor ome Jack. Mooie woorden, mooie herinneringen.

Bij het vierde lied, een typisch liedje voor oma, aangezien zij erg hield van Frans Bauer was 'Op Rode Rozen Vallen Tranen', tevens erg toepasselijk, aangezien opa meteen na haar overlijden rode rozen had gekocht en tijdens het nummer bij de uitvaart mijn vader en oom een rode roos gingen leggen bij haar foto op de kist. Erg emotioneel voor de twee broers, die elkaar na het leggen van de rozen in de armen vielen...

De voorgangster deed dan nog haar slotwoord over oma. Erg mooi ook. Waarna de mensen in de zaal afscheid mochten gaan nemen van oma, aangezien de naaste familie aangegeven had om als laatste afscheid te willen nemen. 'Memory' en 'Romance for Violin' klonken op dat moment in de ruimte. De familie en vrienden kwamen naar voren, sommigen maakten een buiging, sommige keken alleen en sommigen raakten haar kist aan. Toen iedereen geweest was, waren wij nog over. Mijn oompje, tante, pa, opa en ik. Het afscheid nemen viel zwaar, heel zwaar. Een van de meest belangrijke personen en wij moesten gedag zeggen. Tranen vloeiden rijkelijk! Maar het is ons gelukt om afscheid te nemen.

Ik mis haar nu al zo erg... Maar ze is op een betere plek en ze zal er altijd zijn, in mijn gedachten en in mijn hart. Ze zal alles zien wat wij nog zullen doen in ons leven. De kinderen die misschien ooit geboren zullen worden, de bruiloften die gevierd zullen worden en alle andere dingen die zij belangrijk gevonden zou hebben. Ik denk aan haar!

Doei oma, we missen je!

Requiescat In Pace Oma

Het zat eraan te komen, na een lange strijd tegen borstkanker was er geen weg meer terug. Mijn oma zou gaan sterven... Het was alleen wachen op de dag dat ze zou gaan.

Sinds vorige week woensdag heeft ze geen vocht noch voeding meer tot zich genomen. Ze had palliatieve sedatie, oftewel slaapmiddel (Dormicum) en pijnstillers (Morfine) zodat ze geen pijn zou hebben en lekker kon slapen. We dachten, dat het snel voorbij zou zijn, zodra ze overdag ook slaapmiddel zou krijgen, dat was echter niet zo...

Vandaag, dag 6 zonder eten en drinken, had ze dan ook nog eens een longontsteking gekregen, bovenop het slijm wat al langzaam in haar longen aan het zakken was. Ik arriveerde rond 14 uur vanmiddag bij mijn opa en oma thuis. Ze roggelde wat af, ze haalde ontzettend snel adem en haar pols rees langzaam de pan uit.

Door de longontsteking kon ze niet meer goed ademhalen, de ademhaling was sowieso al vrij oppervlakkig. Rond 14.30 uur gaven ze haar een extra shot Dormicum, zodat ze wat rustiger zou worden. Mijn opa uitte zich dan ook de hele tijd met 'dit is niet goed, het gaat veel te snel' en gelijk had hij. Mijn oom nam haar pols op... 108 slagen per minuut, dat zou ze nooit lang volhouden met haar 40 graden koorts.

Langzaam maar zeker nam haar gelaatskleur af, eerst was ze nog rood van de warmte, maar ze werd langzaam grijs/blauw. Ik tilde haar hand op om te kijken, deze was al compleet blauw geworden.

Op een gegeven moment zaten we dan allemaal aan haar bed. Opa en ik naast elkaar en ome Jack en tante Claudia aan de andere kant van haar bed. We waren als het ware aan het wachten, tot ze de geest op zou geven. Ze streed haar strijd, vechtte al zo lang, de kanker had haar al in de greep, ze wilde echter nog niet toegeven... Ze ademde zo veel en snel ze kon, haar hart maakte overuren en sloeg tot wel 120 keer per minuut. Het vocht en slijm uit haar longen begon uit haar mond te lopen, ome Jack probeerde het te deppen, de zusters van het complex werden geroepen en ook zij maakten dan de mond schoon, voor zolang het duurde. We trokken alle washandjes uit de kast en maakten deze nat, zodat we haar mond schoon konden deppen. Tante Claudia nam het van mijn oompje over en maakte ijverig schoon. Ome Jack hield haar vast, bij haar pols. Ik beval opa haar hand vast te houden en legde zijn hand op de hare en ik legde mijn hand weer over hen handen heen. We moesten even sterk zijn, voor oma. Wij waren bij haar... Op een gegeven moment begon ze minder snel te ademen. Ze stopte eens tussendoor en hapte snel daarna weer naar adem. Ome Jack liet zijn tranen vloeien.

Oma hapte voor de laatste keer naar adem, zonder succes, ze opende haar ogen en leek een stukje overeind te komen, voordat ze onze aarde verliet. Daarna zakte ze terug, met haar ogen weer gesloten. Ik begon te huilen en wist niet hoe snel ik mijn zusje moest bellen. Oma was overleden, haar laaste adem was uitgeblazen en ik, haar kleinkind, was erbij om haar te steunen, net als haar zoon, haar schoondochter en haar liefde van haar leven. Mijn opa was zo kalm, toen het gebeurde. Ze is gegaan, om 16.22 uur vanmiddag. Ik kon niets anders meer dan huilen en nog steeds, als ik eraan denk.

De klap kwam bij mijn opa iets later, begrijpelijk. Ik heb hem getroost zoveel ik kon en ben toen met hem naar de Albert Heijn gegaan om een bos bloemen voor haar te halen. Hij koos de bloemen uit, donkerrode rozen. Hij heeft het zwaar! Niet veel later kwamen dan ook al de mensen van de DELA om haar op te halen, we mochten nog een laatste keer afscheid nemen en opa kuste haar nog enkele keren.

Haar leven is voorbij...... en dat van ons gaat gewoon door.

Het is raar om te beseffen dat de tijd gewoon door tikt, het leven gewoon door gaat, terwijl een ander er niet meer is. Ik ga haar heel erg missen en eigenlijk had ze nog veel langer moeten leven! Een ding weet ik zeker, in mijn hart zal ze altijd bij mij zijn en in mijn gedachten ook!

Oma, ik hou van jou!
Je zult nu wel ergens over ons waken en toezien hoe wij ons leven verder gestalten. Ik weet zeker dat je op een goede plek terecht bent gekomen, zonder pijn, zonder vervelende ziekte. We zullen elkaar weer zien, dat weet ik zeker. Tot die tijd zal ik aan je denken en proberen er zo veel mogelijk voor opa te zijn.
Tot dan!

Zware tijd...

Ze is er al voor je als je geboren wordt. Ze verwent je meer dan je eigen moeder. Ze doet er alles aan, dat jij het goed hebt. Je oma.

Mijn oma was er altijd voor me, probeerde ervoor te zorgen dat ik niet ziek werd en moest daarom altijd sloffen of sokken aan hebben als ik bij haar en opa te logeren was. 's Ochtends kregen mijn zusje en ik altijd ontbijt op de bank, een snee brood met boterhammenworst, het liefst met een figuurtje erin en dat is 20 stukjes gesneden, zodat we bijna niet meer hoefden te kauwen. Elke keer had ze ook lekkers in huis, koekjes bij de thee, soms een tompoes of een stuk vlaai. In mijn jonge jaren stond er ook altijd een verrassingsei op ons te wachten. Samen met oma deden we dan het eten koken, maar eigenlijk stond ik er meer bij en keek ik ernaar. 's Avonds voor het tijd was om naar bed te gaan, werden onze voeten dan nog in de wasbak in de keuken gewassen door oma. Altijd een leuke happening, totdat we te groot werden voor op het aanrecht. Ook speelden we spelletjes als Yahtzee of deden we sjoelen tot in de late uurtjes. 's Avonds laat lagen we dan vaak nog in bed tussen opa en oma in, om nog wat TV te kijken, voordat we gingen slapen.

Dat was allemaal in de jaren dat ze nog topfit was en we daar om de week op bezoek gingen. Na een tijdje wilden Ramona (mijn zusje) en ik apart slapen, omdat we altijd deden vechten. De jaren verstreken en inmiddels smeerden we dan ons eigen brood, aten we 's middags kibbeling met oma en hielpen we wat meer mee met koken. Oma stond altijd voor ons klaar, als er iets was. Mijn zusje liep weg van thuis en oma ving haar meteen op. Ik maakte het uit met mijn eerste vriendje, oma ving mij meteen op. Ik moest al mijn spullen halen bij mijn ex-vriendje thuis, mijn oma en opa kwamen me helpen. Ik haalde mijn rijbewijs, oma kwam met me mee kijken naar een leuke, zuinige auto. Ik ging verhuizen naar mijn huidige woning, opa en oma hielpen met schilderen.

Toen kwam de klap! Oma had borstkanker en uitzaaiingen in haar ruggenwervel. Ik ging bijna elke dag naar ze toe om eten voor ze te koken, lekker op zijn Hollands, zoals ze gewend waren. Groentesoep met gehaktballetjes vooraf, daarna aardappelen, vlees en groenten en tot slot een lekkere pudding of yoghurt. Tot ze geopereerd werd en in een aanleunwoning gingen wonen.

Mijn oma, die altijd voor me klaar stond gaat het nu slecht, heel slecht. Ze heeft sinds vorige week maandag morfine, omdat ze weer pijn had, waarvan de dosis afgelopen maandag weer in verhoogd. Ze staart vrijwel alleen nog voor zich uit en heeft heel af en toe nog een helder moment. Ze ligt alleen nog in bed, kan niet meer zelf lopen en krijgt waarschijnlijk nog wel veel mee, maar lijkt erg afwezig. Ze geven haar nog twee weken, uiterlijk.

Dat betekent nu afscheid nemen, afscheid nemen van oma, mijn lieve oma. Het is een zware tijd, maar ze is er zo lang voor ons geweest, ze mag nou voor zichzelf kiezen, haar ogen sluiten en van deze wereld gaan. In mijn hart zal ze altijd blijven en altijd blijven bestaan!